Józef Gierowski

Kompleksowa opinia wielospecjalistyczna


Aktualny stan rozwoju psychiatrii, psychologii i seksuologii sądowej wymaga nowoczesnej oceny okoliczności, w której wymiar sprawiedliwości stara się korzystać z wiedzy specjalnej dotyczącej zasad i procesów rządzących życiem psychicznym człowieka, w tym przede wszystkim stanem jego zdrowia psychicznego. Przyjęcie multidyscyplinarnego, komplementarnego podejścia do pacjenta i to zarówno w obszarze diagnozy, terapii jak i rehabilitacji jest dziś standardem w postępowaniu z osobami ujawniającymi różnorodne zaburzenia psychiczne, wymaga też nowej oceny tradycyjnych kryteriów dotyczących kompetencji psychiatrów i psychologów klinicznych. Postępująca integracja wiedzy psychiatrycznej i psychologicznej z trudem znajduje odzwierciedlenie w psychiatrii i psychologii sądowej. Jednak z uwagi na fakt, iż aktualne regulacje prawne coraz częściej przewidują wydawanie wspólnych, kompleksowych opinii psychiatryczno-psychologicznych warto przyglądnąć się temu zagadnieniu nieco bardziej szczegółowo. Model opiniowania kompleksowego ma zalety i wady. I tak opracowanie opinii wspólnej niesie niebezpieczeństwo „wymieszania” treści pojęć używanych przez biegłych różnych specjalności i może stwarzać pewne kłopoty metodologiczne. Z drugiej strony, nie można uniknąć konieczności wypracowania opinii tego typu, uwzględniających rozwijające się powiązania interdyscyplinarne. Pozytywne doświadczenia z klasyfikacją DSM stanowić mogą argument przemawiający za sensownością tego typu podejścia. Autor analizuje zasady i obszary współpracy opiniodawczej psychiatryczno-psychologicznej wynikające z przepisów prawa karnego i cywilnego. Dotyczą one zarówno kwestii poczytalności, stosowania tzw. środków leczniczo-zabezpieczających, prognozowania, a także wybranych problemów opiniodawczych związanych z prawem cywilnym (ubezwłasnowolnienie i oświadczenia woli). Przyjęty przez ustawodawcę model współpracy psychiatryczno-psychologicznej nie odpowiada w pełni merytorycznym kompetencjom psychiatrii i psychologii, nie jest też rozwiązaniem wewnętrznie spójnym i konsekwentnym, niemniej stwarza już dziś warunki do takiej współpracy.